Zarządzanie wiedzą jako podstawa turkusowej organizacji

Pozyskujemy ją systematycznie od najmłodszych lat, ucząc się od najbliższych przystosowania do życia w społeczeństwie, zdobywając informacje o świecie w szkole, na studiach, w pracy. Wiedza jest podstawą pozwalającą odnaleźć swoje miejsce na świecie pośród ludzi i ma kluczowe znaczenie w wytyczeniu własnej życiowej drogi. Pełni ona również kluczową rolę w budowaniu turkusowych organizacji, gdzie pracuje się w zgodzie z predyspozycjami, posiadanymi umiejętnościami, wykorzystując właśnie wiedzę. Jaką rolę odgrywa w zarządzaniu?

Zarządzanie wiedzą jako podstawa turkusowej organizacji

Zarządzanie wiedzą

Nowa Encyklopedia Powszechna definiuje wiedzę jako „ogół wiarygodnych informacji o rzeczywistości wraz z umiejętnością ich wykorzystywania”. O zarządzaniu wiedzą zaczęto otwarcie mówić w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, gdy rozpowszechniona została koncepcja zarządzania, traktująca wiedzę jako punkt wyjścia do analizy funkcjonowania organizacji.

Od momentu wprowadzenia systemów informatycznych do firm, możliwości przetwarzania informacji przez jednostki gospodarcze wzrastają wykładniczo. Z czasem dostrzeżono, że oprócz suchych danych i informacji możliwej do zinterpretowania przez człowieka należy wyróżnić dodatkowy poziom – wiedzę, który coraz bardziej decydował o efektywności firmy, wymykając się standardowym metodom zarządzania.

Zarządzanie wiedzą – definicja

Zarządzanie wiedzą to proces, w którym wiedza, umiejętności, fachowe doświadczenie oraz komunikacja zostają poddane administrowaniu. Celem zarządzania wiedzą jest mądre podejmowanie decyzji i ich realizacja – ważna jest etyka pracy i wspólnie wyznawany zestaw wartości. Jest to również proces tworzenia wartości dodanej z wykorzystaniem wiedzy, którą posiada przedsiębiorstwo. Powinien on dotyczyć wszystkich obszarów działalności przedsiębiorstwa.

Modele zarządzania wiedzą

W systemie zaradzania wiedzą można stosować trzy modele:

  • Model japoński

Ten model Nonaka i H. Takeuchi opiera się na cichej wiedzy i wiedzy formalnej.

  • Model zasobowy

Twórcą jest D. Leonard-Barton. Uważał on, że dla dobrego funkcjonowania systemu musi istnieć związek pomiędzy pięcioma elementami, a mianowicie: systemem zarządzania, wiedzą i umiejętnościami pracowników; eksperymentowaniem; przekazywaniem wiedzy; wspólnym rozwiązaniem; używaniem nowej technologii.

  • Model procesowy

Ten model opiera się na opracowaniach, doświadczeniach stosowanych w praktyce. W tym podejściu wyodrębnia się trzy procesy zarządzania wiedzą: proces kodyfikacji wiedzy; proces transferu wiedzy; proces tworzenia wiedzy; Twórcami są T.H. Davenport oraz L. Prusak.

Efektywne zarządzanie i wykorzystanie wiedzy

Wiedza postrzegana jako jeden z największych zasobów organizacji, aby służyć jej rozwojowi musi być skutecznie wykorzystywana, tzn. być dostępna dla każdego, komu jest potrzebna. O efektywnym wykorzystaniu wiedzy można mówić, gdy:

  1. każdy pracownik wie, gdzie znaleźć wiedzę w organizacji;
  2. wszyscy używają wiedzy we właściwym kontekście;
  3. cała wiedza jest dostępna niezależnie od miejsca pracy;
  4. cała wiedza ma odniesienie do rzeczywistości

A jakie czynniki i narzędzia są pomocne w jej wykorzystywaniu? Aby wiedza była dobrze wykorzystywana w organizacji, przydatne okazują się zasoby informatyczne, tj szybkie łącze internetowe i komputery, lecz także czynniki nienamacalne, tj. uwarunkowania osobowościowe, emocjonalne, organizacyjne i edukacyjne. Warunkiem efektywnego zarządzania wiedzą jest tak naprawdę współdziałanie wzajemnie powiązanych pięciu elementów:

  1. importowania wiedzy z otoczenia,
  2. implementacji i integracji nowych narzędzi i technologii,
  3. eksperymentowania,
  4. wspólnego rozwiązywania problemów,
  5. kluczowych umiejętności, na które składają się: systemy fizyczne i techniczne, systemy zarządzania, wiedza i umiejętności pracowników, normy i wartości.

Korzyści wynikające z zarządzania wiedzą

Korzyści z zarządzania wiedzą mogą dotyczyć trzech podmiotów: przedsiębiorstwa, pracowników i rynku. Dla przedsiębiorstwa wykorzystanie wiedzy pracowników wiąże się nie tylko z rozwojem firmy, lecz także z redukcją kosztów zarządzania, wzrostem jego efektywności oraz kreatywności samych pracowników, którzy rozwijając się zgodnie ze swoimi talentami wspierają rozwój firmy.

Pracownicy realizują się poszerzając swoje kompetencje, dzięki czemu rośnie ich wydajność i konkurencyjność na rynku pracy. Rynek zaś staje się bogatszy o nowe produkty i usługi, które mogą sprostać coraz większym wymaganiom klientów.

Co sprawia, że jesteśmy twórczy?

Spójrzmy jeszcze na to, czym jest proces twórczy. wpływa na niego nie tylko pozyskana wiedza i umiejętności, lecz także szereg innych czynników, wśród których wymienić można:

  1. kreatywność – rozumianą jako cechę indywidualną lub potencjał do tworzenia, umiejętność kojarzenia i wykorzystywania wiedzy z różnych dziedzin do tworzenia nowych, oryginalnych myśli;
  2. motywację – pragnienie odnoszenia sukcesu;
  3. inteligencję – zdolność do rozumienia, zdolność do uczenia się;
  4. emocje – stany silnie wpływające na proces twórczy;
  5. napięcie twórcze – wprowadzanie siebie w stan emocjonalnego zaangażowania w rozwiązanie problemu lub dokonanie określonej czynności; osiągnięcie takiego stanu jest możliwe pod warunkiem skoncentrowania wszystkich zmysłów i elementów umysłu na rozwiązanie (analizowanie) problemu, aż do całkowitego wyłączenia z otaczającej rzeczywistości; jest to proces wrażliwy na sygnały z zewnątrz (przykładowo emocje współpracowników);
  6. wartości – decydują między innymi o sposobie funkcjonowania, stylu życia.

Zarządzanie wiedzą jako podstawa turkusowej organizacji

Skuteczne zarządzanie wiedzą jak wspomnieliśmy już na początku idzie w parze z procesem budowania turkusowej organizacji. Jest to możliwe poprzez efektywne wykorzystanie umiejętności i predyspozycji pracowników, którzy chcąc realizować się, dążą do samorozwoju i angażują się w działalność firmy. Pracując w zespołach wspólnie realizują firmowy cel i misję poprzez wykorzystanie talentów.

Wiele wskazuje na to, że w ciągu najbliższych kilku lub kilkunastu lat nastąpi rewolucja w zarządzaniu w polskich przedsiębiorstwach. O tych już turkusowych możecie poczytać tutaj. Eksperci wskazują, że zmienia się podejście w kierunku zarządzania zasobami ludzkimi – dąży się do zatrudniania człowieka, a nie pracownika, który tylko wykonuje zadania z polecenia szefa. Zaangażowanie wynika z poczucia sensu, partnerskiego przywództwa, wyznawanych wartości. Jest to spójne podejście z koncepcją zarządzania wiedzą, a co więcej krok w przód w kierunku budowania świadomości pracowników i ich identyfikowania się z organizacją.

Poczytaj więcej o turkusowej organizacji:

Jak wykorzystywać talenty w turkusowej organizacji?

Rola lidera w budowaniu turkusowego zespołu

Partnerstwo w turkusowej organizacji, czyli jak skutecznie zarządzać bez kija i marchewki?

Na podstawie: Bogumiła Powichrowska – „Od Zarządzania Wiedzą Do Zarządzania W Kolorze Turkusu”, Wikipedia

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *