Odpowiedzialność w turkusie, czyli jak uczyć się na błędach?

Wprowadzenie turkusowej organizacji to długi proces, wymagający ciągłego doskonalenia się i wyciągania wniosków z bieżących działań. Podobnie jak w realizacji prac badawczych i poszukiwaniu innowacyjnych rozwiązań prowadzących do przełomowych odkryć nauki niezbędne są tu dwa filary: odpowiedzialność za swoje działania oraz nauka na własnych błędach.

Odpowiedzialność w turkusie, czyli jak uczyć się na błędach?

 

Czym jest odpowiedzialność?

Zgodnie z definicja Słownika Języka Polskiego PWN, odpowiedzialnością nazywamy obowiązek moralny lub prawny odpowiadania za swoje lub czyjeś czyny.

Odpowiedzialność w samoorganizacji

Odpowiedzialność jest według Laloux jednym z czterech filarów samoorganizacji:

  1. Robisz to, co potrafisz.
  2. Robisz to, co potrzebne.
  3. Jesteś za to odpowiedzialny.
  4. To, co robisz, możesz zmienić, ale z zachowaniem 1, 2 i 3.

Samoorganizacja wymaga od każdego pracownika odpowiedzialności za decyzje. Jak wspominaliśmy już w artykule „Co to jest turkusowa organizacja?”, w samoorganizacji decyzje może wziąć na siebie każda osoba w zespole, jednakże przed ich podjęciem ma obowiązek konsultować je z ekspertami, którzy mają w danej dziedzinie wiedzę i doświadczenie oraz osobami, których dany temat dotyczy bezpośrednio. Po zasięgnięciu opinii podejmuje ostateczną decyzję, biorąc za nią pełną odpowiedzialność.

Dwa podejścia do odpowiedzialności

Istnieją dwa podejścia do odpowiedzialności – tradycyjne, w którym uznaje się konieczność poddania się karze w wyniku popełnienia błędu oraz innowacyjne, w którym zamiast kar dąży się do rozpoznania błędu, a następnie usunięcia jego przyczyn i skutków. To drugie bliskie jest idei turkusowej organizacji.

 

Co to jest błąd?

Wielokrotnie w naszych działaniach przewijają się dwa przeciwstawne pojęcia – dobrze wykonane zadanie oraz błąd, który jest działaniem świadomym bądź nieumyślnym, które nie doprowadziło do oczekiwanego rezultatu. Zwykle błąd wiąże się dla nas ze strachem, wynikającym ze spodziewanych przykrych konsekwencji. Jednak wcale nie musi tak być.

 

Jak radzić sobie z błędami?

Istnieją dwa sposoby radzenia sobie z błędami:

  1. niekonstruktywne

Polega na odsuwaniu od siebie odpowiedzialności za popełniony błąd, tak zwane „zamiatanie pod dywan”, odkładanie w czasie, ignorowanie błędu lub nie rozpoznanie go.

  1. konstruktywne

To podejście bliskie jest turkusowej strategii zarządzania. Polega na potraktowaniu błędu jako źródła wiedzy i punktu wyjścia do rozwoju. Może być kluczem do sukcesu poprzez rozpoznanie błędu i usunięcie jego przyczyn i skutków.

GOLD – strategia postępowania z błędami

Aby czerpać korzyści z nauki na błędach pomocny okazuje się schemat 4 pytań, na które dobrze sobie odpowiedzieć:

Goal – jaki cel chcieliśmy osiągnąć?

Outcome – jaki uzyskaliśmy efekt?

Learn – jakie nauki z tego płyną?

Different – co można zrobić lepiej?

 

Jak komunikować błąd?

Popełnianie błędu przez współpracownika skutkuje irytacją i próbą komunikacji tego faktu, najczęściej przy użyciu emocji, co nie przynosi zwykle oczekiwanych rezultatów, a wręcz przeciwnie, powoduje dalszą frustrację.

Rozwiązaniem w tym przypadku może okazać się stosowanie zasad konstruktywnej krytyki, które poruszyliśmy już w artykule „spotkania zespołowe w turkusowej organizacji”.

 

Co robić, gdy błędy się powtarzają?

W służbie zdrowia nierzadko zdarzają się przypadki, że pielęgniarki zauważają błędy popełniane przez lekarzy, jednak ze względu na sztywną hierarchię stanowisk boją się je komunikować. Aby im to umożliwić wypracowany został następujący schemat, który z powodzeniem może funkcjonować w turkusowej organizacji.

 

Probe (sprawdź) – sprawdź, czy osoba ma świadomość popełnianego błędu

Alert (zaproponuj) – zaproponuj lepsze rozwiązanie

Challenge (sprzeciw się) – podkreśl konieczność zmiany decyzji

Emergency (działaj) – podejmij działania korygujące

 

3 filary jakości

Aby wyciągać trafne wnioski z dotychczasowych działań w turkusowych organizacjach powinny funkcjonować 3 filary jakości.

  1. zasada stałego doskonalenia, tj. stałe doskonalenie wszystkiego, co możliwe
  2. zasada racjonalności, tj. myślenie systemowe;
  3. zasada współpracy – budowanie relacji

1 myśl na temat “Odpowiedzialność w turkusie, czyli jak uczyć się na błędach?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *